นิทานอีสปอมตะเรื่องนี้เป็นอุทาหรณ์ที่สะท้อนให้เห็นถึงอันตรายของการช่วยเหลือผู้ที่มีจิตใจชั่วร้าย ซึ่งอาจนำมาซึ่งความเดือดร้อนแก่ตนเอง แทนที่จะได้รับสิ่งตอบแทนที่ดี
เนื้อเรื่อง
เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นเมื่อสุนัขจิ้งจอกตัวหนึ่งกินปลาขนาดใหญ่เข้าไปอย่างตะกละตะกราม จนกระทั่งกระดูกปลาไปติดอยู่ที่ลำคอของมัน สุนัขจิ้งจอกพยายามอย่างยิ่งที่จะเอากระดูกออกด้วยตัวเอง แต่ก็ไม่สำเร็จ ด้วยความเจ็บปวดและสิ้นหวัง มันจึงมองเห็นนกกระสาตัวหนึ่งอยู่ใกล้ๆ และตัดสินใจขอความช่วยเหลือ โดยสัญญาว่าจะมอบรางวัลให้อย่างงามหากนกกระสาสามารถช่วยมันได้
นกกระสาผู้ใจดีตกลงที่จะช่วย มันใช้จะงอยปากที่ยาวและเรียวของมันสอดเข้าไปในลำคอของสุนัขจิ้งจอก และสามารถดึงกระดูกปลาออกมาได้อย่างสำเร็จ เมื่อภารกิจเสร็จสิ้น นกกระสาก็ทวงถามถึงรางวัลตามที่สุนัขจิ้งจอกสัญญาไว้
แต่แล้ว สุนัขจิ้งจอกกลับแสดงธาตุแท้ออกมา มันตำหนินกกระสาอย่างรุนแรง โดยกล่าวว่านกกระสาควรจะรู้สึกโชคดีที่ไม่ถูกมันกินเสียเอง แล้วสุนัขจิ้งจอกก็เดินจากไปโดยไม่มอบสิ่งใดตอบแทนเลย
คติสอนใจ
นิทานเรื่อง “นกกระสากับสุนัขจิ้งจอก” สอนบทเรียนที่สำคัญยิ่งแก่เราว่า “การช่วยเหลือคนชั่วหรือผู้ที่ไม่รู้จักบุญคุณ มักจะไม่นำมาซึ่งประโยชน์อันใด และอาจนำภัยมาสู่ตนเองได้” การกระทำความดีควรพิจารณาถึงผู้ที่เราจะช่วยเหลือด้วย เพราะบางครั้งความเมตตาที่มอบให้ผิดคน อาจนำมาซึ่งความผิดหวังหรืออันตรายได้
