ในเมืองที่ห่างไกล มีพ่อค้าคนหนึ่งประกอบอาชีพขายเกลือ เขามีลาตัวหนึ่งเป็นพาหนะคู่ใจที่ใช้ในการบรรทุกกระสอบเกลือเพื่อนำไปขายในเมืองที่อยู่ห่างออกไป ในทุกๆ วัน พ่อค้าและลาก็จะต้องเดินทางข้ามลำธารสายหนึ่งเพื่อไปยังจุดหมายปลายทาง
เนื้อเรื่อง
อยู่มาวันหนึ่ง ขณะที่กำลังข้ามลำธารนั้นเอง ลาก็เกิดพลาดท่าลื่นล้มลงไปในน้ำ ทำให้กระสอบเกลือที่บรรทุกอยู่บนหลังจมลงไปในน้ำด้วย เมื่อมันลุกขึ้นมาได้ก็รู้สึกประหลาดใจเป็นอย่างยิ่งที่น้ำหนักบนหลังของมันเบาลงไปมาก ทั้งนี้ก็เพราะว่าเกลือได้ละลายไปกับสายน้ำนั่นเอง
นับตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา ลาเจ้าเล่ห์ก็ได้เรียนรู้เคล็ดลับที่จะทำให้ตนเองไม่ต้องแบกของหนักอีกต่อไป ทุกครั้งที่ข้ามลำธาร มันก็จะแกล้งทำเป็นลื่นล้มลงไปในน้ำเพื่อให้เกลือละลายและน้ำหนักบนหลังเบาลง พ่อค้าเมื่อสังเกตเห็นพฤติกรรมที่ผิดปกติของลาอยู่บ่อยครั้งก็เริ่มสงสัยและรู้ทันในความเจ้าเล่ห์ของมัน เขาจึงได้คิดแผนที่จะดัดนิสัยลาตัวนี้
ในวันต่อมา แทนที่พ่อค้าจะบรรทุกเกลือเหมือนเช่นเคย เขากลับนำนุ่นจำนวนมากใส่ลงไปในกระสอบแทน เมื่อเดินทางมาถึงลำธาร ลาเจ้าเล่ห์ก็ยังคงใช้อุบายเดิมโดยการแกล้งล้มลงไปในน้ำ แต่คราวนี้ผลลัพธ์กลับไม่เป็นเหมือนที่มันคาดไว้ เพราะนุ่นได้ดูดซับน้ำเอาไว้จนเต็ม ทำให้กระสอบบนหลังของมันมีน้ำหนักเพิ่มขึ้นกว่าเดิมหลายเท่า
ลาต้องพยายามอย่างสุดความสามารถที่จะลุกขึ้นและแบกกระสอบที่หนักอึ้งนั้นข้ามลำธารไปให้ได้ มันได้รับบทเรียนอันเจ็บปวดในวันนั้นและก็ไม่กล้าที่จะใช้กลอุบายเจ้าเล่ห์เช่นนั้นอีกเลย
คติสอนใจ
นิทานอีสป เรื่อง พ่อค้าเกลือกับลา นี้สอนให้รู้ว่า “ผู้ที่คิดคดโกงหรือหลอกลวงผู้อื่น สุดท้ายแล้วก็จะได้รับผลร้ายจากการกระทำของตนเอง”
